Zaštita Roma

9. Oktobar 2018. – Nakon Drugog svetskog rata u ugovore sklopljene u okviru Pariske mirovne konferencije 1946-1947 nisu ušle posebne odredbe o zaštitui manjina, već ekstenzivnija i apstraktnija formulacija da se bez obzira na rasu, veru, pol i jezik svima mora obezbediti uživanje prava čoveka i osnovnih sloboda.

Korenit zaokret i temeljnu odrednicu u savremenom međunarodnopravnom poretku o zaštiti položaja i prava manjina predstavlja član 27. Međunarodnog pakta o građanskim i političkim pravima od 16. Decembra 1966. godine u kome se kaže da pripadnici manjina ne mogu biti lišeni prava na sopstveni kulturni život, na ispovedanje i obrede svoje vere i na upotrebu svog jezika.              

Dakle, osim osnovnih prava nacionalnih manjina, kao što su pravo izjašnjavanja za pripadnika nacionalne manjine, pravo na ravnopravnost sa pripadnicima većinskog naroda, pravo na upotrebu jezika u privatnom i javnom životu, postoje i prava koja se u okviru OEBS javljaju po prvi put kao prava koja bi se mogla uslovno nazvati koletivnim pravima, ali ne pravima koja etničke zajednice koriste kao grupe, odnosno razvijaju nesmetano svoj nacionalni identitet. Tu pre svega spada pravo na izražavanje, čuvanje i razvoj identiteta, pravo na negovanje i razvoj kulture, pravo na osnivanje i čuvanje prosvetnih, kulturnih i verskih institucija, pravo na ispovedanje sopstvene religije, školske institucije itd.

Manjinska prava su elementarna ljudska prava, a ne privilegije kako se često čuje u političkom žargonu, a postoje zarad očuvanja identiteta manjina, njihove osobenosti i tradicije. Zaštita, pak, podrazumeva institucionalne mere koje etničke grupe koriste da bi zaštitile i unapredile svoje kulturne i političke interese. Pravo na lokalnu i regionalnu samoupravu je, takođe, ustoličeno za regione gde manjine čine većinu.

I manjinski standard OEBS-a i Saveta Evrope, koji čine evropski standard u oblasti zaštite manjina, pokazuju da suština manjinske zaštite nije u odredbama, institucionalno-pravnim okvirima nego, pre svega u politici vlade i praktičnom ponašanju svih, političkih i nepolitičkih aktera u društvu. Ukoliko je praktično ponašanje usmereno ka stvaranju duha tolerancije i medjusobnog uvazavanja-i zaštita nacionalnih manjina će biti u skladu sa takvom politikom. Medjutim, ukoliko je politika vlade diskriminaciona tu neće pomoći ni najbolja institucionalno-pravna rešenja, jer će nacionalne manjine faktički biti u lošem položaju.

Sve u svemu, Balkanu i Jugoistočnoj Evropi je potreban novi institucionalno-pravni okvir i nova politika prema manjinama a koji bi se izgradjivali paralelno i bez odlaganja.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*