11.11.2018. Zemun – VRSTE PROMENE IMENICA

U rečenici imenice se ostvaruju u oblicima promene, koji se utvrđuju prema gramatičkim kategorijama broja, roda i padeža. U romskom jezku postoje dve klase promena koje se razlikuju na osnovu afiksa koje imenica dobija menjajući se po padežima, kako u jednini, tako i u množini.

Deklinacija imenica muškog roda
(Deklinàcia e navnenqi murśikane lingosqqe)

Osnova afiksa -es- i -en- (Fùnda e afiksosqi -es thaj -en)

I klasa (I barga)

  Singular (Jednina) (Jekhipen)   Plural (Množina) (Butipen)  
N.   Rrom (Rom)   Rroma (Romi)  
G.   Rrom-es-qo (Roma)   Rrom-en-qo (Roma)  
D.   Rrom-es-qe (Romu)   Rrom-en-qe (Romima)  
A.   Rrom-es (Roma)   Rrom-en (Rome)  
V.   Rrom-a (Rome!)   Roma-len (Romi)  
I.   Rrom-e-ça (s Romom)   Rrom-en-çar (s Romima)  
L.   Rrom-es-θe ((o) Romu)   Rrom-en-qe ((o) Romima)  
Abl.   Rrom-es-θar (od Roma)   Rrom-en-θar (od Roma)  

II klasa (II barga)

  Singular (Jednina) (Jekhipen)   Plural (Množina) (Butipen)  
N.   veś (šuma)   veśa (šume)  
G.   veś-es-qo (šume)   veś-en-qo (šuma)  
D.   veś-es-qe (šumi)   Veś-en-qe (šumama)  
A.   veś (šumu)   veśa (šume)  
V.   /   /  
I.   veś-es-ça (šumom)   veś-en-çar (šumama)  
L.   veś-es-θe ((o) šumi)   veś-en-qe ((o) šumama)  
Abl.   veś-es-θar (od šume)   veś-en-θar (od šuma)  

I klasa (I barga)

  Singular (Jednina) (Jekhipen)   Plural (Množina) (Butipen)  
N.   ćhav-o (momak)   ćhave (momci)  
G.   ćhav-es-qo (momka)   ćhav-en-qo (momaka)  
D.   ćhav-es-qe (momku)   ćhav-en-qe (momcima)  
A.   ćhav-es (momka)   ćhav-en (momke)  
V.   ćhave-a (momče)   ćhav-a-l-en (momci)  
I.   ćhav-e-ça (s momkom)   ćhav-en-car (s momcima)  
L.   Ćhav-es-θe ((o) momku)   ćhav-en-qe ((o) momcima)  
Abl.   ćhav-en-θar (od momka)   ćhav-en-θar (od momaka)  

II klasa (II barga)

  Singular (Jednina) (Jekhipen)   Plural (Množina) (Butipen)  
N.   manr-o (hleb)   manr-e (hlebovi)  
G.   manr-es-qo (hleba)   manr-en-qo (hlebova)  
D.   manr-es-qe (hlebu)   manr-en-qe (hlebovima)  
A.   manr-o (hleb)   manre (hlebove)  
V.   /   /  
I.   manr-e-ça (hlebom)   manr-en-çar (hlebovima)  
L.   manr-es-θe ((o) hlebu)   manr-en-qe ((o) hlebovima)  
Abl.   manr-es-θar (od hleba)   manr-en-θar (od hlebova)  

Osnova afiksa na -es- i -en- (Fùnda e afiksosqi po -es- thaj -en-)

  Singular (Jednina) (Jekhipen)   Plural (Množina) (Butipen)  
N.   pan-i (voda)   pan-ǎ (vode)  
G.   pan-ěs-qo (vode)   pan-ěn-qo (voda)  
D.   pan-ěs-qe (vodi)   pan-ěn-qe (vodama)  
A.   pan-i (vodu)   pan-ǎ (vode)  
V.   /   /  
I.   pan-ě-ça (vodom)   pan-ěn-ça (vodama)  
L.   pan-ěs-θe ((o) vodi)   pan-ěn-qe ((o) vodama)  
Abl.   pan-ěs-θar (od vode)   pan-ěn-θar (od voda)  

Afiks -os- i -en- (Afikso -os- thaj -en-)

I klasa (I barga)

  Singular (Jednina) (Jekhipen)   Plural (Množina) (Butipen)  
N.   pelistr-o (golub)   pelistr-e (golubovi)  
G.   pelistr-os-qo (goluba)   pelistr-en-qe (golubova)  
D.   pelistr-os-qe (golubu)   peistr-en-qe (golubovma)  
A.   pelistr-os (goluba)   pelistr-en (golubove)  
V.   pelistr-oa (golube)   pelistr-ea-len (golubovi)  
I.   pelistr-os-θe (s golubom)   pelistr-en-ça (s golubovima)  
L.   pelistr-os-te ((o) golubu)   pelistr-en-θe ((o) golubovima)  
Abl.   pelistr-os-θar (od goluba)   pelistr-en-θar (od golubova)  

II klasa (II barga)

  Singular (Jednina) (Jekhipen)   Plural (Množina) (Butipen)  
N.   hordov-o (bure)   hardov-e (burad)  
G.   hordov-os-qo (bureta)   hardov-en-qo (buradi)  
D.   hordov-os-qe (buretu)   hardov-en-qe (buradi)  
A.   hordov-o (bure)   hardov-e (burad)  
V.   /   /  
I.   hordov-o-ça (buretom)   hardov-en-ça (buradi)  
L.   hardov-os-θe ((o) buretu)   hardov-en-θe ((o) buradi)  
Abl.   hordov-os-θar (od bureta)   hardov-en-θar (od buradi)  

Osnova afiksa na -is- i -jen- (Fùnda e afiksosi po -is- thaj -ěn-)

I klasa (I barga)

  Singular (Jednina) (Jekhipen)   Plural (Množina) (Butipen)  
N.   krisnar-i (sudija)   krisnar-ǎ (sudije)  
G.   krisnar-is-qo (sudije)   krisnar-ěn-qe (sudija)  
D.   krisnar-is-qe (sudiji)   krinar-ěn-qe (sudijama)  
A.   krisnar-is (sudiju)   krisnar-ěn (sudije)  
V.   krisnar-ea (sudijo)   krisnar-ǎ-len (sudije)  
I.   krisnar-i-ça (sa sudijom)   krisnar-ěn-ça (sa sudijama)  
L.   krisnar-is-θe ((o) sudiji)   krisnar-ěn-de ((o) sudijama)  
Abl.   krisnar-is-θar (od sudije)   krisnar-ěn-θar (od sudija)  

I klasa (I barga)

  Singular (Jednina) (Jekhipen)   Plural (Množina) (Butipen)  
N.   butǎrnǎr-i (radnik)   butǎrnǎr-ǎ (radnici)  
G.   butǎrnǎr-is-qo (radnika)   butǎrnǎr-ěn-qo (radnika)  
D.   butǎranǎr-is-qe (radniku)   butǎrnǎr-ěn-qe (radnicima)  
A.   butǎrnǎr-is (radnika)   butǎrnǎr-ěn (radnike)  
V.   butǎrnǎr-ea (radniče)   butǎrnǎrǎ-len (radnici)  
I.   butǎrnǎr-i-ça (s radnikom)   butǎrnǎr-ěn-ça (s radnicima)  
L.   butǎrnǎr-is-θe ((o) radniku)   butǎrnǎr-ěn-θe ((o) radnicima)  
Abl.   butǎrnǎr-is-θar (od radnika)   butǎrǎr-ěn-θar (od radnika)  

Osnova afiksa na -as- i -en- (Fùnda e afiksosi po -as- thaj -en-)

II klasa

  Singular (Jednina) (Jekhipen)   Plural (Množina) (Butipen)  
N.   зivdipen (život)   зivdi-mata (životi)  
G.   зivdipn-as-qo (života)   зivdimat-en-qo (života)  
D.   зivdipn-as-qe (životu)   зivdimat-en-qe (životima)  
A.   зivdipen (život)   зivdimata (živote)  
V.   /   /  
I.   зivdipn-a-ça (životom)   зivdimat-en-ça (životima)  
L.   зivdipn-as-θe ((o) životu)   зivdimat-en-θe ((o) životima)  
Abl.   зivdipn-as-θar (od života)   зivdimat-en-θar (od života)  
  Singular (Jednina) (Jekhipen)   Plural (Množina) (Butipen)  
N.   zoralipen (sila)   zorali-mata (sile)  
G.   zoralipn-as-qo (sile)   zoralimat-en-qo (sila)  
D.   zoralipn-as-qe (sili)   zoralimat-en-qe (silama)  
A.   zoralipen (silu)   zoralimata (sile)  
V.   /   /  
I.   zoralipn-a-ça (silom)   zoralimat-en-ça (silama)  
L.   zoralipn-as-θe ((o) sili)   zoralimat-en-θe ((o) silama)  
Abl.   zoralipn-as-θar (od sile)   zoralimat-en-θar (od sila)  

Srpsko romski rečnik sa gramatikom i pravopisnim savetnikom

Priredio: Orfej Haliti

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*